84. rocznica publicznej egzekucji 10 zakładników
Okres II wojny światowej w Polsce był krwawym czasem w historii kraju. Jednym ze smutnych momentów zapisał się dzień 29 października 1939 roku. Wtedy na grudziądzkim targowisku Niemcy zamordowali lokalnych patriotów. Wśród zamordowanych znaleźli się przedstawiciele sądownictwa, oświaty, wojska, kolei, starostwa i policji. Miejsce ich pochówku do dziś nie zostało ustalone. Wydarzenie to było częścią Zbrodni Pomorskiej 1939.
Na obecnym Skwerze Polaków Poszkodowanych Przez III Rzeszę znajduje się tablica informująca o pierwszej publicznej egzekucji, którą w okupowanym Grudziądzu przeprowadzili hitlerowcy. Zamordowano w tym miejscu wówczas dziesięciu grudziądzkich patriotów.
W samo południe, 29 października osiemdziesiąt cztery lata temu, w Grudziądzu zginęli polscy patrioci, członkowie Polskiego Związku Zachodniego, których nazwiska wymieniono na tablicy:
- Edward Baranowski,
- Władysław Borkowski,
- Jan Dawczyński,
- Michał Dobrzański,
- Ignacy Gozdowski,
- Walenty Jakubowski,
- Józef Kitowski,
- Piotr Leja,
- Józef Madej
- Paweł Michałek.
Mord dokonany przez niemieckich okupantów w Grudziądzu upamiętnia pomnik oraz tablica, z informacjami w trzech językach, kim byli oraz jak zginęli grudziądzanie. Oprócz tego na placu umieszczono opinią historyczną dotyczącą ofiar niemieckiej okupacji Grudziądza – o innych zamordowanych, więzionych i przesiedlanych mieszkańcach.
Co roku na Skwerze przy ulicy Józefa Piłsudskiego organizowane są uroczystości patriotyczne upamiętniające zamordowanych Polaków wraz ze złożeniem wiązanek i zapaleniem zniczy.
Autorka: Martyna Ruszczyńska
