Historyczny Młyn Górny w Grudziądzu z każdym miesiącem zmienia się w nowoczesne centrum kulturalno-edukacyjne. Trwają intensywne prace budowlane i konserwatorskie, które przywracają blask jednemu z najcenniejszych zabytków przemysłowych miasta. Inwestycja „Młyn Energii” nie tylko ocali XIX-wieczny obiekt przed dalszą degradacją, ale stworzy miejsce, w którym historia spotka się z nauką, technologią i edukacją.
Prace budowlane nabierają tempa
Na placu budowy nie brakuje postępów. Obecnie prowadzone są prace związane z renowacją historycznej elewacji, obejmujące czyszczenie ceglanej powierzchni oraz uzupełnianie ubytków, dzięki czemu zabytkowe mury odzyskują swój dawny charakter.
Równolegle we wnętrzach obiektu układane są wszystkie najważniejsze instalacje – elektryczne, sanitarne oraz klimatyzacyjne. W nowym skrzydle budynku, gdzie powstaną pomieszczenia biurowe, montowana jest aluminiowa stolarka okienna.
Dużym wyzwaniem pozostają również prace przy Kanale Trynka. Kanał jest obecnie udrażniany, a po zakończeniu inwestycji stanie się jedną z największych atrakcji obiektu. Fragment będzie można oglądać pod szklaną podłogą, natomiast w innym miejscu wyeksponowana zostanie zabytkowa turbina Francisa odnaleziona podczas robót budowlanych.
Zakończenie prac budowlanych planowane jest na maj 2027 roku.
Historia stanie się opowieścią o energii
Równolegle z pracami budowlanymi powstaje koncepcja merytoryczna przyszłych ekspozycji. Zakończył się już drugi etap opracowania przygotowywanego przez firmę Kinga Duda Pattern Recognition.
Wystawy zostaną zlokalizowane w zabytkowej części młyna. Każda kondygnacja opowie o innym rodzaju energii, tworząc spójną ścieżkę edukacyjną.
Zwiedzanie rozpocznie się na parterze od historii Młyna Górnego oraz energii wody związanej z Kanałem Trynka, który przez lata napędzał funkcjonowanie obiektu. Kolejne piętra poświęcone będą energii elektrycznej, biologicznej i kosmicznej, natomiast najwyższa kondygnacja stanie się nowoczesną przestrzenią warsztatowo-laboratoryjną.
Twórcy koncepcji oparli narrację wystaw na dorobku wybitnych postaci związanych z regionem. Wśród bohaterów ekspozycji znajdą się między innymi Walther Nernst, Alfons Hoffmann, Ludwik Rydygier oraz Mikołaj Kopernik.
Obecnie trwa opracowywanie szczegółowych materiałów merytorycznych. Kolejnym etapem będą konsultacje z Radą Programową.
Odkrycie, które wzbogaci ekspozycję
Jednym z najbardziej niezwykłych wydarzeń podczas realizacji inwestycji było odnalezienie pod budynkiem Młyna Górnego zabytkowej turbiny wodnej Francisa z 1904 roku.
Urządzenie służyło niegdyś do produkcji energii elektrycznej i zostało wyprodukowane przez niemiecką firmę Voith z Heidenheim, która do dziś pozostaje światowym liderem w dziedzinie hydroenergetyki.
Po usunięciu osadów z Kanału Trynka okazało się, że turbina zachowała się w kompletnym stanie. Dzięki temu będzie mogła zostać zrekonstruowana i stanie się jedną z głównych atrakcji przyszłej ekspozycji edukacyjno-muzealnej na parterze budynku.
Nowe życie zabytku
„Młyn Energii” znajduje się pod kuratelą Kujawsko-Pomorskiej Akademii Innowacji – marszałkowskiej instytucji kultury, która odpowiada również za realizację podobnych projektów edukacyjnych: StodólnaLAB we Włocławku oraz InoLab w Inowrocławiu.
Rewitalizacja XIX-wiecznego Młyna Górnego pozwala zachować cenny zabytek architektury przemysłowej i nadać mu zupełnie nowe funkcje. W przyszłości stanie się on miejscem popularyzacji nauki, historii i kultury, łącząc nowoczesne technologie z dziedzictwem regionu.
Projekt wpisuje się w założenia Strategii Rozwoju Województwa Kujawsko-Pomorskiego do 2030 roku – Strategii Przyspieszenia 2030+.
Umowę na realizację projektu „Młyn Energii – dostosowanie obiektu Młyna Górnego w Grudziądzu do funkcji kulturalno-edukacyjnych” podpisano 20 marca 2024 roku. Inwestycja jest współfinansowana ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach programu Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021–2027.
Całkowita wartość projektu wynosi 75 588 161,62 zł, z czego 49 869 379,67 zł stanowi dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
Już dziś widać, że Młyn Energii stanie się jednym z najciekawszych miejsc na mapie Grudziądza – przestrzenią, która połączy historię miasta z nowoczesną edukacją i innowacyjnym sposobem opowiadania o energii, nauce oraz dziedzictwie regionu.
Żródło: Kujawsko-Pomorska Akademia Innowacji
